Od szkolnej ławki do świata biznesu – mediacje jako kultura dialogu

W ostatnim czasie miałam przyjemność przeprowadzić szkolenie z zakresu mediacji rówieśniczych i oświatowych w Szkole Podstawowej im. Powstańców Wielkopolskich  w Robakowie. Spotkanie zgromadziło zarówno uczniów, jak i nauczycieli, tworząc przestrzeń do wspólnej rozmowy o tym, jak konstruktywnie rozwiązywać konflikty i budować kulturę dialogu w środowisku szkolnym.

Choć działalność naszego stowarzyszenia koncentruje się przede wszystkim na mediacjach gospodarczych i wspieraniu przedsiębiorców w rozwiązywaniu sporów, idea mediacji ma znacznie szerszy wymiar. Umiejętność prowadzenia dialogu, słuchania drugiej strony i wspólnego poszukiwania rozwiązań to kompetencje, które warto rozwijać już od najmłodszych lat.

Dlatego szczególnie cieszy fakt, że szkoły coraz częściej dostrzegają wartość mediacji jako narzędzia wspierającego rozwój kompetencji społecznych uczniów oraz budowanie bezpiecznego i przyjaznego środowiska edukacyjnego.

Szkolenie zostało zrealizowane w formule integrującej dzieci i dorosłych, co pozwoliło spojrzeć na konflikty z różnych perspektyw oraz wspólnie poszukiwać rozwiązań sprzyjających lepszej komunikacji i wzajemnemu zrozumieniu. Taka forma pracy umożliwia budowanie wspólnego języka dialogu oraz wzmacnia poczucie odpowiedzialności całej społeczności szkolnej za atmosferę i relacje w szkole.

    

Zaangażowanie uczestników

Spotkanie miało warsztatowy charakter, a uczestnicy – zarówno uczniowie, jak i nauczyciele – wykazali się dużym zaangażowaniem, otwartością oraz gotowością do rozmowy o sytuacjach konfliktowych, które naturalnie pojawiają się w codziennym funkcjonowaniu szkoły.

Podczas szkolenia uczestnicy mieli okazję poznać podstawowe założenia mediacji oraz zastanowić się, w jaki sposób można wykorzystywać dialog, aktywne słuchanie i wzajemny szacunek jako narzędzia pomagające rozwiązywać spory w sposób konstruktywny i odpowiedzialny.

 

 

 

 

Mediacja – kompetencja na całe życie

Mediacje rówieśnicze stanowią ważne narzędzie wspierające rozwój kompetencji społecznych uczniów. Uczą odpowiedzialności za relacje, rozwijają umiejętność prowadzenia rozmowy w sytuacjach trudnych oraz pokazują, że konflikt nie musi prowadzić do eskalacji – może stać się początkiem poszukiwania wspólnego rozwiązania.

Z perspektywy mediatora szczególnie budujące jest to, że coraz więcej szkół otwiera się na wprowadzanie mediacji do swojej codziennej praktyki wychowawczej. To inwestycja w przyszłość – w pokolenie młodych ludzi, którzy w dorosłym życiu będą potrafili prowadzić dialog i rozwiązywać spory w sposób odpowiedzialny.

        

Pierwszy krok w stronę kultury dialogu

Rozpoczęcie pracy z mediacjami rówieśniczymi w szkole to ważny krok w kierunku budowania środowiska opartego na wzajemnym szacunku, odpowiedzialności i współpracy.

Gratuluję społeczności Szkoły Podstawowej im. Powstańców Wielkopolskich  otwartości na nowe rozwiązania oraz gotowości do rozwijania kompetencji komunikacyjnych zarówno wśród uczniów, jak i nauczycieli. Takie inicjatywy realnie przyczyniają się do budowania kultury dialogu – zarówno w szkole, jak i w przyszłym życiu społecznym i zawodowym młodych ludzi.

 

 

Marzena Bilińska-Fiałkowska, mediator

Mediacja wobec zmian legislacyjnych – szanse, wyzwania, perspektywy

Relacja z konferencji na UAM z udziałem przedstawicieli Wielkopolskiego Centrum Arbitrażu i Mediacji

W dniu 13 listopada 2025 r. na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu odbyła się konferencja „Mediacja wobec zmian legislacyjnych: szanse, wyzwania, perspektywy”. Spotkanie otworzyli przedstawiciele WPiA UAM, podkreślając, że rosnąca rola mediacji wymaga nie tylko odpowiednich zmian w prawie, ale także zwiększania świadomości społecznej i zapewnienia profesjonalnego wsparcia dla mediatorów.

Wydarzenie zgromadziło specjalistów zajmujących się mediacją, prawników oraz osoby zainteresowane alternatywnymi metodami rozwiązywania sporów. Wśród uczestników znalazły się również dwie przedstawicielki Wielkopolskiego Centrum Arbitrażu i Mediacji, które aktywnie śledziły dyskusje oraz angażowały się w rozmowy kuluarowe.

Konferencja odbyła się w nowoczesnej sali wykładowej WPiA UAM, a jej program obejmował trzy panele tematyczne.
Pierwszy poświęcono zmianom w postępowaniu cywilnym, które otwierają nowe możliwości kierowania spraw do mediacji i usprawniają jej przebieg.

                                                                      

Drugi panel skupił się na perspektywach rozwoju mediacji, zwracając uwagę na potrzebę współpracy między ośrodkami, edukacji oraz budowania świadomości społecznej.

Ostatnia część wydarzenia dotyczyła statusu mediatora oraz projektu Krajowego Rejestru Mediatorów, mającego wzmocnić transparentność i jakość usług mediacyjnych.

                                                                                     

Dyskusje prowadzone były w formule sprzyjającej wymianie poglądów — paneliści zasiadali przy okrągłym stole, co tworzyło atmosferę swobodnej, merytorycznej debaty. Część prelegentów uczestniczyła w dyskusji online.

W przerwach między panelami uczestnicy — w tym przedstawicielki WCAM — wymieniali doświadczenia i omawiali praktyczne skutki planowanych zmian prawnych. Rozmowy te pozwoliły spojrzeć na mediację z różnych perspektyw i lepiej zrozumieć potrzeby środowiska. Tego typu bezpośrednie kontakty podkreślają, jak ważna jest współpraca między ośrodkami mediacyjnymi i środowiskami prawniczymi w całym kraju.

Wielkopolskie Centrum Arbitrażu i Mediacji od lat angażuje się w popularyzację mediacji w regionie, dlatego udział w wydarzeniu był okazją do zaprezentowania naszej perspektywy oraz wymiany dobrych praktyk z innymi uczestnikami. W trakcie rozmów wybrzmiało, że skuteczny rozwój mediacji wymaga zarówno przemyślanych rozwiązań legislacyjnych, jak i konsekwentnego budowania kultury dialogu.

                                                                      

Udział przedstawicielek WCAM w konferencji stanowił również okazję do obserwacji aktualnych trendów, poszerzenia wiedzy i nawiązania kontaktów, które mogą wesprzeć nasze działania na rzecz rozwoju mediacji w regionie.

 

autor relacji: Marzena Bilińska-Fiałkowska, mediator

„Multidoor Courthouse” – pilotażowy projekt w Sądzie Okręgowym w Poznaniu

Z dniem 1 maja 2025 roku Sąd Okręgowy w Poznaniu uruchomił pilotażowy projekt „Sąd Otwartych Drzwi” („Multidoor Courthouse” – MDC), którego celem jest stworzenie nowoczesnego i elastycznego systemu rozwiązywania sporów sądowych. Inicjatywa ta oparta jest na idei zintegrowania różnych metod rozstrzygania konfliktów w jednym miejscu, tak aby każda sprawa mogła być rozwiązana w sposób najbardziej dostosowany do jej charakteru oraz potrzeb stron.

                                                

Nowe podejście do rozwiązywania sporów

W ramach projektu MDC sąd będzie pełnił funkcję centralnego punktu koordynacji różnych form rozwiązywania sporów. Po wpływie sprawy i zajęciu stanowiska przez strony, sędzia będzie odpowiedzialny za wskazanie najodpowiedniejszej metody – może to być mediacja, koncyliacja, negocjacje, spotkanie informacyjne, posiedzenie przygotowawcze, a w razie potrzeby także klasyczne postępowanie sądowe. Strony postępowania zostaną kompleksowo poinformowane o dostępnych środkach i procedurach.

                                                  

Cele projektu

Pod przewodnictwem Sędziego Koordynatora ds. mediacji oraz specjalnie powołanego zespołu, projekt zakłada:

  • zwiększenie dostępności do wymiaru sprawiedliwości,
  • skrócenie czasu rozpoznawania spraw,
  • podniesienie poziomu satysfakcji stron z przebiegu postępowania.

Wdrożenie projektu wiąże się z wprowadzeniem nowych procedur organizacyjnych oraz aktywną współpracą między sądem, mediatorami i środowiskiem prawniczym. Podczas spotkania Sędziego Koordynatora z mediatorami Sądu Okręgowego w Poznaniu podkreślono, że kluczem do sukcesu MDC jest ścisła i partnerska współpraca ze środowiskiem mediacyjnym.

Wymiana międzynarodowych doświadczeń

W ramach rozwoju projektu „Multidoor Courthouse” odbyło się również spotkanie online mediatorów z Vicem Schachterem – doświadczonym mediatorem i prawnikiem z Kalifornii, założycielem The Foundation for Sustainable Rule of Law Initiatives (FSRI). Tematem spotkania była rola mediacji w amerykańskim modelu MDC oraz dobre praktyki w zakresie kwalifikacji, certyfikacji i organizacji pracy mediatorów w USA.

Vic Schachter, uznany w 2008 roku za Prawnika Roku w Kalifornii za zasługi w reformie sądownictwa i budowaniu systemu mediacyjnego, dzielił się swoim doświadczeniem i odpowiadał na pytania polskich mediatorów. Spotkanie stanowiło cenny wkład w rozwój kompetencji i perspektyw środowiska mediacyjnego w Polsce.

Przyszłość MDC

Projekt „Multidoor Courthouse” to krok w stronę bardziej nowoczesnego, efektywnego i przyjaznego obywatelom wymiaru sprawiedliwości. Dzięki integracji różnych metod rozwiązywania sporów i wzmocnieniu roli mediacji, możliwe będzie nie tylko szybsze rozstrzyganie spraw, ale także budowanie większego zaufania społeczeństwa do instytucji sądowych.

 

Marzena Bilińska-Fiałkowska, mediator

Zostań liderem zarządzania konfliktem – kompleksowe szkolenie z mediacji organizacyjnej

W dzisiejszym dynamicznym środowisku biznesowym, umiejętność efektywnego zarządzania konfliktem staje się kluczową kompetencją. Wielkopolskie Centrum Arbitrażu i Mediacji przy Wielkopolskiej Izbie Przemysłowo-Handlowej zaprasza na profesjonalne szkolenie „Wprowadzenie mediacji do kultury zarządzania konfliktem w firmie” – program, który wyposaży Ciebie i Twoją organizację w praktyczne narzędzia mediacyjne.

Czytaj więcejZostań liderem zarządzania konfliktem – kompleksowe szkolenie z mediacji organizacyjnej

Jak sobie radzić z konfliktem w przedsiębiorstwie?

Czasem trudno jest prowadzić  działalność gospodarczą w przypadku narastających konfliktów między  zespołami i wśród pracowników.

Udział w przetargach, zawieranie korzystnych dla firmy kontraktów, negocjacje biznesowe – to codzienność pracodawców i zarządów spółek. Terminy realizacji podpisanych zobowiązań są istotne i często stresujące dla szefów ale również dla pracowników, wobec których stawia się coraz wyższe  wymagania i cele do osiągnięcia.

W każdym przedsiębiorstwie  pracodawcy i strona społeczna  (pracownicy, związki zawodowe) są zdani na siebie  i muszą koegzystować. Tempo pracy, brak komunikacji, brak wzajemnego zrozumienia – to wszystko  rodzi konflikty i frustrację. Atmosfera w pracy gęstnieje i robi się nie do zniesienia. Nieporozumienia, kłótnie, stawianie kolejnych warunków płacowych , zmiany warunków pracy mogą skutkować  ostatecznie sporem zbiorowym.

Co dalej? Jak wybrnąć z tak trudnej sytuacji?

Do toczącego się w przedsiębiorstwie sporu zbiorowego może być włączony mediator.  Strony sporu mogą się zwrócić do resortu rodziny i pracy z wnioskiem o wyznaczenie mediatora.

Wskazany mediator  nie rozstrzygnie sporu zbiorowego, lecz udzieli stronom konfliktu pomocy i wsparcia w dążeniu do zawarciu porozumienia. Mediator ustali kwestie sporne i ich przyczyny, stanowiska stron, ich potrzeby i oczekiwania. Mediator może  również wystąpić o wykonanie potrzebnych ekspertyz, a także ostatecznie zaproponować treść porozumienia. Zgodnie z przepisami spór zbiorowy może  dotyczyć warunków pracy, płacy lub świadczeń socjalnych oraz praw i wolności związkowych. Nie jest dopuszczalne prowadzenie sporu zbiorowego w celu poparcia indywidualnych żądań pracowniczych. Stronami sporu zbiorowego są: pracownicy – reprezentowani przez związki zawodowe oraz pracodawca lub pracodawcy, którzy mogą być reprezentowani przez właściwe organizacje pracodawców. Zgodnie z  ustawą o rozwiązywaniu sporów zbiorowych postępowanie mediacyjne jest obligatoryjne i  prowadzone jest  po impasie rokowań i sporządzeniu protokołu rozbieżności. Sporządzenie protokołu rozbieżności stanowi formalną podstawę przejścia do etapu mediacji. Mediacja jest  procedurą, która poprzedza akcję strajkową w przypadku impasu i braku porozumienia.

Jako mediator w sporach zbiorowych cieszę się gdy strony są gotowe do rozmów i  do wypracowania zapisów porozumienia przy moim udziale. Podczas pierwszych godzin mediacji nie jest to łatwy proces. Każda ze stron ma swoje ważne racje, pretensje, oczekiwania, żądania.

Jak je pogodzić? Nie jest łatwo ale to właśnie jest rolą mediatora tak poprowadzić spotkania aby strony konfliktu rozmawiały ze sobą konstruktywnie.

Obecnie  prowadzę  dwa postępowania mediacyjne w  sporach zbiorowych i w tym artykule chciałabym podzielić się swoimi refleksjami. Jedną z mediacji prowadzę już kolejny miesiąc. Wymaga ona wiele cierpliwości dla obu stron sporu. Zdarzają się przy stole mediacyjnym  groźby  strony związkowej  przystąpienia do strajku.

Kierownictwo też ma swoje ważne racje i jest nieustępliwe. Trzeba zapanować nad tak silnymi emocjami. Jednakże w kwietniu tego roku zostało zawarte częściowe porozumienie mimo dużych rozbieżności i różnych oczekiwań każdej ze stron. Następnie już, już opracowaliśmy wstępnie zapisy porozumienia kończącego spór zbiorowy gdy pracodawca podniósł „poprzeczkę” dla strony społecznej zmieniając treść wypracowanego wspólnie porozumienia i w związku z tym nadal jesteśmy w mediacji. 

https://www.istockphoto.com/pl/wektor/rozwi%C4%85zywanie-konflikt%C3%B3w-organizacji-koncepcja-rozwi%C4%85zania-biznesowego-ilustracja-gm1175398616-327284432

 

 

Spór zbiorowy trwa. Tak niestety bywa. Mam nadzieję, że podczas kolejnych spotkań uda się ponownie wypracować porozumienie pozwalające stronom sporu zachować dobre relacje w miejscu pracy.

 

 

 

 

 

Doświadczenie z drugiej mediacji dotyczy dużego przedsiębiorstwa, zatrudniającego kilka tysięcy osób. Początek nie był łatwy ale obie strony były skłonne do wzajemnych ustępstw. Oczekiwania strony społecznej wynikały ze słabej komunikacji wewnątrz przedsiębiorstwa co w konsekwencji rodziło  nieporozumienia, niezrozumienie wprowadzanych przez pracodawcę zmian, które doprowadziły do zerwania rokowań w spornych kwestiach, sporządzenia protokołu rozbieżności i przejścia do etapu mediacji.

Jednakże dzięki zaangażowaniu obu stron sporu podczas rozmów przy stole mediacyjnym, poprawie skuteczności  komunikacji w przedsiębiorstwie w związku z wprowadzanymi zmianami, pracodawca i związki zawodowe doszły do konsensusu.

fot. EL/WCAM

 

 

W  mojej obecności zostało zawarte porozumienie kończące spór zbiorowy a strony były usatysfakcjonowane zarówno z zapisów jak i wzajemnego zrozumienia.

 

Dzień zawarcia porozumienia w sporze zbiorowym daje mediatorowi ogromną satysfakcję z wykonywanej pracy.

 

Marzena Bilińska-Fiałkowska, mediator

 

rys. 1 źródło: https://www.istockphoto.com/pl/wektor/rozwi%C4%85zywanie-konflikt%C3%B3w-organizacji-koncepcja-rozwi%C4%85zania-biznesowego-ilustracja-gm1175398616-327284432

Font Resize
Zmień kontrast